Υποενότητα 2.1: Η Οδηγία για την Ισορροπία Επαγγελματικής και Προσωπικής Ζωής και η Εθνική Ενσωμάτωσή της
Διαδραστική Δραστηριότητα
Δραστηριότητα 1: Τι γνωρίζετε για την Οδηγία για την Ισορροπία Επαγγελματικής και Προσωπικής Ζωής;
Απαντήστε στις ερωτήσεις:
- Γνωρίζετε τι είναι η Οδηγία για την Ισορροπία Επαγγελματικής και Προσωπικής Ζωής;
- Γνωρίζετε αν η χώρα σας έχει εφαρμόσει όλα τα μέρη της;
Δραστηριότητα 2: Αν ήμουν υπεύθυνος/η χάραξης πολιτικής…
Απαντήστε στις ερωτήσεις:
- Ποια εμπόδια βλέπετε στην πράξη;
- Ποιες αλλαγές πολιτικής ή μέτρα θα προτείνατε για τη βελτίωση της ισορροπίας εργασίας–φροντίδας για τους/ις φροντιστές/ριες;
- Ποια βελτίωση θα δίνατε προτεραιότητα;
- Ποιοι/ες θα πρέπει να συμπεριληφθούν; (π.χ. άτυποι/ες φροντιστές/ριες, οικιακοί/ές βοηθοί, φίλοι/ες, γείτονες/ισσες κ.λπ.)
- Τι είδους πρόσθετη υποστήριξη θα πρέπει να παρέχεται; (π.χ. οικονομική ενίσχυση, πρόσβαση σε κατάρτιση, νομική αναγνώριση κ.λπ.)
Υποενότητα 2.2 – Μαθαίνοντας από Άλλους/ες: Καλές Πρακτικές, Πολιτικές και Συστάσεις
Διαδραστικές Δραστηριότητες
Δραστηριότητα 1: Μύθοι και Αλήθειες για την Ευέλικτη Εργασία
Μεταφέρετε τις πληροφορίες στη σωστή στήλη.
| Μύθοι | Πραγματικότητα |
| Η φροντίδα των μωρών και των ηλικιωμένων είναι κυρίως ιδιωτική οικογενειακή υποχρέωση. | Χωρίς δημόσιες υπηρεσίες και υποστήριξη στον χώρο εργασίας, το βάρος της φροντίδας —ιδιαίτερα για τις γυναίκες— αυξάνεται και συχνά τις αναγκάζει να αποχωρήσουν από την αγορά εργασίας. |
| Οι εργαζόμενοι/ες που φροντίζουν ηλικιωμένους συγγενείς επηρεάζονται λιγότερο από τους γονείς μικρών παιδιών. | Η φροντίδα ηλικιωμένων μπορεί να προκαλέσει σοβαρό άγχος και απουσίες από την εργασία. Πολλοί εργαζόμενοι/ες ανήκουν στη «γενιά σάντουιτς», φροντίζοντας ταυτόχρονα τα παιδιά και τους ηλικιωμένους γονείς τους. |
| Η εργασία από το σπίτι διευκολύνει την εξισορρόπηση της φροντίδας και της εργασίας χωρίς πρόσθετη υποστήριξη. | Ενώ η τηλεργασία προσφέρει ευελιξία, χωρίς επαρκείς υπηρεσίες φροντίδας παιδιών ή ηλικιωμένων μπορεί να αυξήσει το άγχος, την εξάντληση και να μειώσει την παραγωγικότητα. |
| Η άδεια φροντίδας είναι πολύ δαπανηρή για τις εταιρείες. | Η παροχή επίσημης υποστήριξης στους/ις φροντιστές/ριες μειώνει την εναλλαγή προσωπικού, την παρουσία χωρίς παραγωγικότητα και την απουσία από την εργασία, με αποτέλεσμα μακροπρόθεσμη οικονομική εξοικονόμηση. |
| Οι ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας ωφελούν μόνο τους γονείς με μικρά παιδιά. | Η ευελιξία υποστηρίζει επίσης τους/ις υπαλλήλους που φροντίζουν ηλικιωμένους συγγενείς, άτομα με αναπηρίες ή άτομα με μεγάλες αποστάσεις μετακίνησης. |
| Η τηλεργασία μειώνει πάντα την παραγωγικότητα, επειδή οι εργαζόμενοι μοιράζουν την προσοχή τους μεταξύ της εργασίας και της οικογένειας. | Έρευνες του ΟΟΣΑ και του Eurofound δείχνουν ότι, υπό σαφείς στόχους και διαχείριση βάσει αποτελεσμάτων, η τηλεργασία διατηρεί ή ακόμη και αυξάνει την παραγωγικότητα. |
| Οι εργαζόμενοι/ες θα κάνουν κατάχρηση της προσωπικής άδειας αν τους επιτρέπονται πάρα πολλές ημέρες. | Τα στοιχεία δείχνουν ότι όταν οι πολιτικές είναι σαφείς και βασίζονται στην εμπιστοσύνη, η κατάχρηση είναι ελάχιστη και οι περισσότεροι εργαζόμενοι/ες χρησιμοποιούν τις άδειες με υπευθυνότητα (Eurofound, 2020: 25). |
Δραστηριότητα 2: Μελέτες περίπτωσης: Καλές πρακτικές ή πολιτικές που εφαρμόζονται σε χώρες
Διαβάστε τις ακόλουθες συγκεκριμένες πολιτικές και ορθές πρακτικές, επιλέξτε μια χώρα και απαντήστε στις ερωτήσεις:
Συγκεκριμένες πολιτικές και καλές πρακτικές για συζήτηση:
● ΓΑΛΛΙΑ: Οι εργαζόμενοι/ες που είναι γονείς ή φροντιστές/ριες έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, όπως πλήρη ή μερική τηλεργασία. Μπορούν επίσης να ζητήσουν τροποποίηση του ωραρίου τους ώστε να ανταποκρίνεται στις φροντιστικές τους ανάγκες, για παράδειγμα με νωρίτερη έναρξη ή λήξη της εργασίας.
● ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ: Ο/Η δευτερεύων/ουσα άτυπος/η φροντιστής/φροντίστρια έχει το δικαίωμα να ζητήσει και να επωφεληθεί από τηλεργασία για μέγιστο διάστημα τεσσάρων ετών, συνεχόμενο ή διακεκομμένο, εφόσον η φύση της επαγγελματικής δραστηριότητας το επιτρέπει. Επιπλέον, έχει το δικαίωμα να ζητήσει ευέλικτο ωράριο ή μείωση του χρόνου εργασίας σε μερική απασχόληση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
● ΒΕΛΓΙΟ: Οι εργαζόμενοι/ες δικαιούνται έως και πέντε ημέρες μη αμειβόμενης άδειας ετησίως για τη φροντίδα σοβαρά ασθενούς μέλους της οικογένειας.
● ΟΛΛΑΝΔΙΑ: Εκτός από την αμειβόμενη άδεια, οι γονείς μπορούν να λάβουν έως και 26 επιπλέον εβδομάδες μη αμειβόμενης άδειας μέχρι το παιδί να φτάσει την ηλικία των οκτώ ετών.
● ΣΟΥΗΔΙΑ: Οι γονείς έχουν το δικαίωμα να μεταβιβάσουν μέρος της αμειβόμενης γονικής άδειας σε άτομα που δεν είναι νομικοί κηδεμόνες του παιδιού, όπως παππούδες/γιαγιάδες, θείους/ες ή άλλους/ες επιλεγμένους/ες φροντιστές/ριες. Η πολιτική αυτή επιτρέπει σε ζευγάρια γονέων να μεταβιβάσουν έως και 45 ημέρες άδειας, ενώ ένας/μία μονογονέας μπορεί να μεταβιβάσει έως και 90 ημέρες.
● ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Για τη φροντίδα ασθενούς ή εξαρτώμενου μέλους της οικογένειας, ένας/μία εργαζόμενος/η μπορεί να ζητήσει άδεια έως έξι μηνών, με εγγύηση επαναπρόσληψης στην ίδια θέση.
- Ποια είναι τα συγκεκριμένα οφέλη της πολιτικής ή της πρακτικής για τους/τις εργαζομένους/ες γενικά και, ειδικότερα, για τους άτυπους φροντιστές/ριες;
- Πώς μπορείτε να μετρήσετε τις επιπτώσεις της;
Υποενότητα 2.3: Ανάπτυξη κατάλληλων πρακτικών και μηχανισμών υποστήριξης που προάγουν την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και τις ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας
Διαδραστικές Δραστηριότητες
Δραστηριότητα 1: Χαρτογράφηση Εργαλείων για την Ένταξη
Αξιολογήστε τα ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στον χώρο εργασίας σας και διερευνήστε πώς αυτά τα εργαλεία μπορούν να υποστηρίξουν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, απαντώντας στις ακόλουθες ερωτήσεις.
- Ποια εργαλεία χρησιμοποιείτε καθημερινά ή εβδομαδιαία στον ρόλο σας;
- Ποια δεξιότητα υποστηρίζει το εργαλείο;
- Πώς ενισχύει την ευελιξία ή υποστηρίζει φροντιστές/ριες;
- Τι περιορίζει την αποτελεσματικότητά του;
- Ποια εργαλεία χρησιμοποιούνται ευρέως και γιατί; Υπάρχουν εργαλεία με δυνατότητες που παραμένουν αναξιοποίητα;
- Πώς συνδέονται αυτά τα εργαλεία με τις ανάγκες φροντίδας;